Αντιλεξικό της γλώσσας στα Σέρρας

Από τη Δημοτική στο Ιδίωμα

Το βιβλίο αποτελεί έκδοση των Εκδόσεων Λεξίτυπον

Για την διάθεση των βιβλίων επικοινωνήστε στο

τηλ. 210-3832117 & 210-3845128

 e-mail: info@lexitipon.gr

www.lexitipon.gr

Σχόλια-αποσπάσματα:

Από το Προλογικό Σημείωμα  του Συγγραφέα

…

    Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση της Σερραϊκής διαλέκτου με την αρχαία ελληνική γλώσσα και κυρίως το γεγονός ότι και στη διάλεκτο των Σερρών, όπως και σ’ αυτή της Βισαλτίας, διασώθηκαν δείγματα αυτούσια ή παραφθαρμένα της αρχαίας ελληνικής, κυρίως όμως δείγματα λέξεων που δεν διασώθηκαν στην κοινή γλώσσα μας. Με δεδομένη την ταύτιση των δύο διαλέκτων, Σερρών και  Βισαλτίας, γίνεται ενδιαφέρουσα η έρευνα, όπως και στο «ΑΝΤΙΛΕΞΙΚΟ» της Βισαλτίας.

Από το Εισαγωγικό  Σημείωμα

    Το «Αντιλεξικό της γλώσσας στα Σέρρας» δίνει στους αναγνώστες τη δυνατότητα να βλέπουν και να αξιολογούν τη γλώσσα στα Σέρρας με αφετηρία την δημοτική. Με αφετηρία λέξεις της δημοτικής ή κοινές φράσεις, που υπάρχουν ως λήμματα στο «Αντιλεξικό», οδηγούνται στα λήμματα του βιβλίου «Η γλώσσα στα Σέρρας» και διαπιστώνουν την προέλευσή τους. …

…

    Παραθέτουμε πιο κάτω μερικά παραδείγματα με ενδιαφέρουσες τέτοιες αναγωγές στην αρχαία ελληνική γλώσσα.

    1.- Το ρήμα «βάζω» καταγράφεται στα λεξικά της νεοελληνικής γλώσσας μόνο με τη σημασία του τοποθετώ. Στη διάλεκτο όμως των Σερρών, όπως και σ’ αυτή της Βισαλτίας, αναφέρεται και με την σημασία του «ηχώ, παράγω κρότο», π.χ. έβαζι του κανόν(ι) = έκανε κρότο το κανόνι, [αρχ. βάζω (=ομιλώ, λέγω), Όμηρος ξ. 92].

Από το Αντιλεξικό

…

ήχος· τράκα.

ηχώ· βάζου, βάξου (θα), βάχνου, έβαζα, -ξα.

…

παράγω ήχο τραβώντας τα δάχτυλά μου· κράζου.

παράγω κρότο· βάζου, μπουμπουνίζου.

παραγωγός κουκουλιών· κουκουλιάς,   -λιός.

παραδείγματος χάρη· παραδείγματι.

παράδοση Βυζαντινών χρόνων· αξίωσις.

 Από το Οπισθόφυλλο 

 Το αντιλεξικό αναφέρεται στην τοπική διάλεκτο των Σερρών, ώστε οι αναγνώστες να τη γνωρίσουν με αφετηρία κοινές φράσεις ή απλές λέξεις της δημοτικής. Στη συνέχεια, μπορούν να οδηγηθούν στην  προέλευση των ιδιωματικών λημμάτων και στην εξέλιξή τους μέσω του βιβλίου «Η γλώσσα στα Σέρρας» και να αξιολογήσουν το περιεχόμενό του. Είναι εμφανές ότι «Η γλώσσα στα Σέρρας» έχει τις ρίζες της στην ομηρική γλώσσα και δίνει απάντηση σε όσους, διαστρεβλώνοντας την αλήθεια για τη γλώσσα μας, παραχαράσσουν την ιστορία μας και την  εθνική μας ταυτότητα.